محمد باقر النجفي
112
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
« طبق اظهار نظر كارشناسان ، سلطان قايتباى در اين امور بيش از يك صد و بيست هزار دينار پرداخت كرده بود . » در بيست و هشت صفر سال 898 ه . ق . منارهء رئيسهء مسجد ، در اثر رعد و برق ويران شد و بار ديگر قايتباى ضمن فرمانى ، آن را تعمير و برپا ساخت . در جريان اين اقدامات اساسى ، مسجد از جانب مقصوره و حجرهها به حدّى توسعه يافت كه تجديد بناى گنبد و مقصوره و بناى منارهء رئيسه را ميسّر ساخت . اين توسعه در شرق مسجد با عرض كم و مجموع مساحت افزوده شدهء مذكور ، حدود صد و بيست متر مربّع بوده است ؛ كه از سمت قبلى به منارهء رئيسه و از سمت شامى تا مجاورت شرقى مكان صفّه و محراب تهجّد امتداد داشته است . نك : نقشهء 5 - سوم 7 / الف : اهتمام عثمانىها 1 - 7 / الف : عمران مسجد در زمان سليم عثمانى پس از اشرف قايتباى ، حاكمان و امراى عثمانى ، كه قلمروى حكومتشان از شام و عراق به حجاز كشيده شده بود ، توجّه خاصّى در برپايىِ هر چه باشكوهترِ بناى مسجدالنبى و تداوم عمران مسجد ، مبذول داشتند . نخست سلطان سليم عثمانى ( 926 - 918 ه . ق . ) به مرمّت مسجد همّت گماشت و به تصريح جعفر برزنجى در « نزهة النّاظرين فى مسجد سيّد الأوّلين و الآخرين » ستونهاى روضه را تجديد بنا و به سنگ مرمر سياه و قرمز منقّش نمود و آن را كه از آثار اشرف قايتباى بود ، تا حدّ امكان ، تعمير و تزيين نمود . 2 - 7 / الف : عمران مسجد در زمان سليمان عثمانى در سالهاى 938 - 974 ه . ق . سلطان سليمان بن سلطان سليمبن سلطان بايزيد عثمانى 926 - 974 ه . ق . در جهت بازسازى اساسى حصار شهر مدينه و تعمير و بناى